برای بسیاری از زنان، شکل سینه بعد از جراحی سرطان و تغییری که در ظاهر بدن ایجاد میشود نیز اهمیت زیادی دارد. بسته به نوع و وسعت جراحی، ممکن است بخشی از بافت سینه یا تمام آن برداشته شود و همین موضوع باعث تغییر در اندازه، فرم یا تقارن سینهها شود. بازسازی و قرینهسازی سینه با هدف اصلاح این تغییرات انجام میشود و در بعضی شرایط حتی میتوان آن را همزمان با جراحی سرطان برنامهریزی کرد.
بازسازی سینه بعد از سرطان
بازسازی سینه مجموعهای از روشهای جراحی است که برای ایجاد دوباره فرم سینه پس از برداشتن بخشی یا تمام بافت آن انجام میشود. روش بازسازی برای همه افراد یکسان نیست و به عواملی مانند نوع جراحی سرطان، مقدار بافت برداشتهشده، کیفیت پوست، نیاز به پرتودرمانی و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. در بعضی افراد بازسازی با پروتز مناسب است و در برخی دیگر میتوان از بافت طبیعی بدن استفاده کرد.
برنامه بازسازی بهتر است از همان مراحل ابتدایی درمان مورد توجه قرار بگیرد؛ حتی اگر قرار باشد جراحی ترمیمی در زمان دیگری انجام شود.
دکتر امیرپاشا ابراهیمی؛ پزشک فوق تخصص جراحی پستان
دکتر امیرپاشا ابراهیمی، فلوشیپ فوقتخصصی جراحی پستان، در زمینه جراحی سرطان و جراحیهای ترمیمی و زیبایی پستان فعالیت دارد. ایشان تاکید میکند که بررسی شرایط سینه قبل از عمل کمک میکند جراحی سرطان با در نظر گرفتن نتیجه ظاهری آن برنامهریزی شود و در صورت امکان، بازسازی یا اصلاح فرم سینه نیز در مسیر درمان قرار بگیرد.
جراحی قرینهسازی سینه همزمان با جراحی سرطان
در بعضی جراحیهای سرطان سینه، تنها خارج کردن تومور کافی نیست و برداشتن بخشی از بافت میتواند فرم یا اندازه سینه را تغییر دهد. در چنین شرایطی میتوان از تکنیکهای انکوپلاستیک کمک گرفت؛ یعنی جراحی سرطان و تکنیکهای فرمدهی پستان در یک برنامه جراحی با یکدیگر ترکیب شوند. هدف این است که تومور با حاشیه مناسب برداشته شود و در عین حال، تا جایی که شرایط بیماری اجازه میدهد، شکل سینه نیز حفظ یا اصلاح شود.
در موارد مناسب، دکتر امیرپاشا ابراهیمی میتواند همزمان با جراحی و درمان سرطان، اقدامات لازم برای اصلاح فرم و تقارن سینهها را نیز انجام دهد. البته انجام همزمان جراحی قرینه سازی سینه برای همه بیماران مناسب نیست و تصمیم درباره آن باید با توجه به محل تومور، حجم بافتی که برداشته میشود، اندازه و فرم اولیه سینهها و درمانهای تکمیلی آینده گرفته شود.
از مهمترین مزایای انجام قرینهسازی در بیماران مناسب میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش اختلاف اندازه و فرم بین دو سینه
- حفظ تناسب ظاهری سینهها تا حد امکان
- اصلاح فرم سینه پس از برداشتن بافت درگیر
- امکان ترکیب درمان سرطان با تکنیکهای انکوپلاستیک
- کاهش نیاز به بعضی اصلاحات ظاهری در جراحیهای بعدی
- توجه همزمان به درمان بیماری و نتیجه ظاهری جراحی
البته قرینهسازی به معنای ایجاد دو سینه کاملاً مشابه نیست. بدن انسان بهطور طبیعی مقداری عدم تقارن دارد و نتیجه نهایی نیز تحت تأثیر روند ترمیم زخم، میزان بافت برداشتهشده و درمانهایی مانند پرتودرمانی قرار میگیرد.
روشهای بازسازی و جراحی قرینه سازی سینه
برای بازسازی سینه یا اصلاح عدم تقارن بعد از سرطان، روشهای مختلفی وجود دارد. انتخاب روش مناسب به میزان بافت از دسترفته، وضعیت پوست و عضلات، شکل سینه مقابل، سابقه جراحی و برنامه درمانی بیمار بستگی دارد. گاهی یک روش بهتنهایی کافی است و گاهی برای رسیدن به فرم مناسبتر، چند تکنیک در مراحل مختلف با هم ترکیب میشوند.
بازسازی با پروتز سینه
یکی از روشهای بازسازی، استفاده از پروتز سینه است. این روش بیشتر زمانی مطرح میشود که تمام یا بخش قابلتوجهی از بافت سینه برداشته شده باشد. بسته به شرایط بافت و پوست، ممکن است پروتز در همان جراحی قرار داده شود یا ابتدا از وسیلهای به نام گسترشدهنده بافتی استفاده شود تا پوست بهتدریج برای قرار گرفتن پروتز آماده شود.
بازسازی با پروتز معمولاً نسبت به روشهایی که در آنها از بافت بخش دیگری از بدن استفاده میشود، جراحی محدودتری دارد. با این حال، برای همه افراد انتخاب مناسبی نیست. کیفیت پوست، سابقه یا احتمال پرتودرمانی و وضعیت بافتهای قفسه سینه باید قبل از انتخاب این روش بررسی شوند. همچنین ممکن است در سالهای آینده به جراحی اصلاحی یا تعویض پروتز نیاز پیدا شود.
بازسازی با بافت طبیعی بدن
در این روش به جای پروتز، از پوست، چربی و در برخی تکنیکها از بافت بخش دیگری از بدن برای ساخت فرم جدید سینه استفاده میشود. این بافت ممکن است از شکم، پشت، ران یا نواحی دیگر برداشته شود و انتخاب محل آن به شرایط بدن و نوع تکنیک جراحی بستگی دارد.
یکی از مزایای این روش، استفاده از بافت خود فرد برای ایجاد حجم و فرم سینه است. نتیجه میتواند از نظر لمس و تغییرات طبیعی با بدن هماهنگی خوبی داشته باشد، اما جراحی معمولاً پیچیدهتر و دوره بهبودی آن طولانیتر از بازسازی ساده با پروتز است. علاوه بر سینه، محل برداشت بافت نیز به مراقبت و ترمیم نیاز دارد. به همین دلیل مزایا و محدودیتهای این روش باید برای هر بیمار جداگانه بررسی شوند.
تزریق چربی برای اصلاح فرم سینه
تزریق چربی بیشتر برای اصلاح ناهماهنگیهای محدود، پر کردن فرورفتگیها و بهتر کردن فرم سینه کاربرد دارد. در این روش، چربی از بخشهایی مانند شکم یا ران گرفته و پس از آمادهسازی به نواحی مورد نظر سینه تزریق میشود.
این روش میتواند بهتنهایی برای اصلاح تغییرات جزئی یا در کنار پروتز و سایر روشهای بازسازی استفاده شود. بخشی از چربی تزریقشده ممکن است در ماههای بعد جذب بدن شود؛ بنابراین گاهی برای رسیدن به نتیجه مورد نظر بیش از یک جلسه تزریق لازم است. میزان چربی قابل استفاده نیز به شرایط بدن و کیفیت بافت سینه بستگی دارد.
بهترین زمان برای بازسازی سینه بعد از درمان سرطان
در برخی افراد، بازسازی همزمان با جراحی اصلی انجام میشود که به آن بازسازی فوری گفته میشود. در مقابل، گاهی بهتر است بازسازی تا پایان شیمیدرمانی، پرتودرمانی یا بهبود کامل بافتها به تعویق بیفتد. به این روش بازسازی تأخیری گفته میشود. نوع سرطان، روش جراحی سرطان سینه، احتمال نیاز به رادیوتراپی و شرایط جسمی بیمار از عواملی هستند که زمان مناسب بازسازی را مشخص میکنند. بنابراین بهتر است درباره بازسازی پیش از جراحی اولیه صحبت شود تا در صورت امکان، مراحل درمان و بازسازی از ابتدا هماهنگ باشند.
نتیجه بازسازی و قرینهسازی سینه چقدر طبیعی است؟
هدف از بازسازی این نیست که سینه دقیقاً به شکل قبل از درمان برگردد یا دو طرف کاملاً مشابه شوند. هدف اصلی این است که حجم، فرم و تناسب سینهها تا حد امکان بازسازی شود. نتیجه نهایی به نوع جراحی سرطان، میزان بافت باقیمانده، روش بازسازی، کیفیت پوست، روند ترمیم بدن و درمانهای تکمیلی بستگی دارد. برای مثال، پرتودرمانی میتواند در طول زمان روی انعطافپذیری پوست و فرم بافت بازسازیشده اثر بگذارد.
از طرف دیگر، نتیجه بازسازی بلافاصله بعد از عمل قابل قضاوت نیست. تورم، تغییرات زخم و جابهجایی تدریجی بافتها باعث میشوند شکل سینه طی ماههای بعد تغییر کند. در بعضی افراد نیز برای رسیدن به تقارن بهتر، جراحی یا اصلاحات تکمیلی لازم میشود. داشتن انتظار واقعبینانه و برنامهریزی بازسازی از همان ابتدای مسیر درمان کمک میکند علاوه بر کنترل سرطان، نتیجه ظاهری جراحی نیز تا جای ممکن مورد توجه قرار بگیرد.
نظر شما